
Chợ tình Khâu Vai: Nơi hẹn hò xưa cũ, tìm về hạnh phúc đôi lứa
Chợ tình Khâu Vai, nằm giữa núi non hùng vĩ của Hà Giang, là một phiên chợ độc đáo không có người mua bán. Được tổ chức hàng năm, chợ là nơi gặp gỡ của những tâm hồn mong muốn tìm kiếm tình yêu, trở thành điểm đến thu hút du khách bởi nét văn hóa độc đáo.
Chợ tình Khâu Vai ở đâu?
Nằm trên một quả đồi ở bản Khâu Vai, xã Khâu Vai, thị trấn Mèo Vạc, Hà Giang, Chợ tình Khâu Vai là một trong những phiên chợ lâu đời nhất vùng, với lịch sử hơn 100 năm. Khác với Chợ phiên Mèo Vạc họp mỗi Chủ nhật, Chợ tình Khâu Vai chỉ họp đúng một ngày duy nhất trong năm.
Không chỉ mang ý nghĩa văn hóa đặc sắc, Chợ tình Khâu Vai còn được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, góp phần tô đậm nét sinh động, rộn ràng của đời sống người dân nơi địa đầu cực Bắc Tổ quốc. Phiên chợ đặc biệt này thu hút đông đảo du khách, trở thành một điểm đến hấp dẫn, góp phần gìn giữ trọn vẹn bản sắc văn hóa độc đáo của vùng đất này.
Thước phim ghi lại trọn vẹn khoảnh khắc nơi Chợ tình Khâu Vai. Video: TAM GIAC MACH
Di chuyển đến chợ tình Khâu Vai bằng phương tiện gì?
Chợ tình Khâu Vai nằm ở bản Khâu Vai, cách trung tâm thành phố Hà Giang khoảng 200km. Để tham gia phiên chợ đặc biệt này, bạn sẽ mất khá nhiều thời gian di chuyển.
Di chuyển bằng xe máy hoặc ô tô là lựa chọn phổ biến nhất để khám phá hành trình: Thành phố Hà Giang – Tam Sơn – Yên Minh – Ngã ba Sủng Là, Phó Bảng – Ngã ba Sà Phìn – Lũng Cú – Cột cờ Lũng Cú – Phố cổ Đồng Văn – đèo Mã Pí Lèng – Mèo Vạc.
Chợ tình Khâu Vai diễn ra vào thời gian nào?
Lễ hội vùng cao Đông Bắc thường được tổ chức vào mùa xuân, khi mùa màng đã kết thúc và người dân nhàn rỗi hơn. Họ mong muốn cầu may mắn, mưa thuận gió hòa cho năm mới sắp đến. Chợ tình Khâu Vai cũng vậy, trở thành một nét văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc sinh sống quanh huyện Mèo Vạc và cao nguyên đá Đồng Văn. Điều này được thể hiện trong những câu thơ truyền miệng:
“Đợi anh hết mùa lanh
Đợi anh qua mùa đào
Vượt đỉnh Mã Pí Lèng
Ta tìm về chợ tình Khâu Vai”
Hàng năm, vào ngày 27 tháng Ba Âm lịch, chợ tình Khâu Vai lại tưng bừng mở hội. Truyền thống này đã có từ năm 1919 và đến nay đã tồn tại hơn một thế kỷ, thu hút đông đảo du khách thập phương.
Trước đây, chợ tình Khâu Vai chỉ diễn ra duy nhất một ngày, 27 tháng Ba âm lịch. Nay, với mục tiêu quảng bá văn hóa địa phương, chợ tình được kéo dài thêm hai ngày, tổ chức trong vòng ba ngày, tạo điều kiện thuận lợi cho du khách tham quan, trải nghiệm trong hành trình khám phá Hà Giang.

Chợ tình Khâu Vai – nhìn từ trên cao.
Khám phá nguồn gốc Chợ tình Khâu Vai theo dòng lịch sử.
Chốn non cao luôn ẩn chứa những câu chuyện thần thoại, và Chợ tình Khâu Vai cũng chẳng ngoại lệ. Huyền thoại về chàng Ba người Nùng và nàng Út người Giáy là minh chứng cho điều đó, một câu chuyện tình đẹp và đầy tiếc nuối.
Tình yêu của họ đơm hoa giữa miền đá giăng thành, đắp lũy thuộc xã Khâu Vai, nơi những lời hẹn ước thầm kín phải giấu kín dưới ánh mắt nghi kị của dòng tộc. Nỗi đau đớn khi bị ngăn cấm, khi tình yêu bị phản đối quyết liệt, đã trở thành gánh nặng đè lên đôi vai họ.
Chàng Ba dắt nàng Út lên sườn núi Khâu Vai, quyết tâm bảo vệ tình yêu của họ, bất chấp sự phản đối gay gắt từ hai gia đình. Bi kịch gia đình khiến đôi trẻ đau đớn, buộc lòng phải chia tay. Họ hẹn ước mỗi năm, vào ngày 27 tháng Ba âm lịch, sẽ trở lại núi Khâu Vai, nơi tình yêu của họ được thề nguyện, để tìm lại nhau.
Để tưởng nhớ câu chuyện tình yêu bất diệt của hai người đã khuất, người dân trong vùng đã lập nên ngôi miếu Ông, miếu Bà. Từ năm 1919, họ tổ chức phiên chợ tình đặc biệt vào ngày 27 tháng Ba âm lịch, như một lời khẳng định tình yêu trường tồn, tiếp nối câu chuyện dang dở năm nào.

Miếu Ông: Nơi người dân thờ chàng Ba.
Chợ tình Khâu Vai: Những điều đặc biệt
5.1 Chợ tình Khâu Vai – Nơi chồng gặp bạn cũ, vợ gặp người xưa nhưng chẳng ai ghen tuông
Chợ tình Khâu Vai, theo truyền thống, là nơi hội tụ những tâm hồn mong ước tìm về nhau sau thời gian xa cách. Trước năm 1991, chợ tình là điểm hẹn của những mối tình trắc trở, bị ràng buộc bởi lễ giáo hay những lý do khác. Nay, khi mỗi người đều có duyên phận riêng, họ vẫn tìm về Khâu Vai vào mỗi dịp này, để tâm sự, chia sẻ về cuộc sống riêng. Đây là cơ hội để họ ôn lại những kỷ niệm xưa, những nỗi nhớ do xa cách. Tại đây, họ ngồi lại, kể những câu chuyện vui buồn trong đời, thủ thỉ bên nhau dưới sự chứng kiến của đá núi, như một lời khẳng định về tình cảm thuở ban đầu.
Chợ tình Khâu Vai là nơi đặc biệt, khi nhiều đôi vợ chồng cùng đến, nhưng lại rẽ hướng gặp gỡ người cũ. Vợ gặp người xưa, chồng gặp người cũ, ôn chuyện xưa cũ mà không hề có ghen tuông, trách móc. Họ dành sự tôn trọng cho nhau và cả người cũ, coi đó là sự linh thiêng, trách nhiệm với cuộc sống tinh thần của bạn đời. Tuy nhiên, mọi thứ chỉ diễn ra trong vỏn vẹn ngày chợ. Sau hôm ấy, ‘cửa lòng’ khép lại, chẳng còn nhớ nhung, luyến tiếc gì nữa.
Khâu Vai từng chỉ thu hút người dân tộc thiểu số quanh huyện Mèo Vạc. Từ năm 1992, dòng người đổ về đông hơn hẳn, không chỉ từ các huyện lân cận mà còn từ Cao Bằng, Bắc Kạn, Tuyên Quang. Họ là những cặp tình nhân người Tày, Nùng, Giấy, đến từ các xã Nậm Ban, Tát Ngà, Niêm Sơn, Lũng Pù, Sơn Vĩ, Thượng Phùng và cả huyện Bảo Lạc, Cao Bằng.

Chợ tình Khâu Vai xưa chỉ dành cho những người yêu dang dở.

Chợ thu hút đông đảo người tham dự.
5.2 Những hoạt động đặc sắc nơi Chợ tình Khâu vai
Chợ tình Khâu Vai được chia thành hai phần: Lễ và Hội. Phần Lễ là nghi thức dâng lễ vật lên miếu Ông, miếu Bà, những người khai hoang lập làng Khâu Vai, như một lời nhắc nhớ về cội nguồn. Già làng chủ trì phần lễ, dâng hương xin phép khai hội.
Hội làng là nơi hội tụ nét đẹp văn hóa truyền thống với những hoạt động đặc sắc. Người dân say sưa tham gia chọi chim họa mi, giao lưu văn hóa, biểu diễn nghệ thuật và vui chơi các trò chơi dân gian. Từng tốp nam nữ hòa mình vào không khí rộn ràng, cùng hát những bài hát Cọi, Sli lượn du dương, thể hiện tâm tư tình cảm về tình yêu, nhớ nhung.

Hội chợ tình: Biểu diễn hấp dẫn!

Màn trình diễn múa hát ấn tượng cùng các cô gái, chàng trai.

Có thể họ sẽ là vợ chồng sau những khoảnh khắc này.
Chợ tình Khâu Vai là một phiên chợ độc đáo, nơi tình cảm được trao đổi nhiều hơn là hàng hóa. Người dân đến đây để gửi gắm lời chúc phúc, những cặp đôi tìm kiếm tình yêu, và ai biết đâu, những ai đi lẻ bóng sẽ về với đôi tay nắm chặt. Nếu bạn đang khám phá Hà Giang, đừng bỏ lỡ cơ hội ghé thăm phiên chợ đặc biệt này.
Nguồn: Tổng hợp